Recenzja Esoteric Ebb

Esoteric Ebb zrzuca nieudolnego rządowego duchownego do miasta fantasy na pięć dni przed pierwszymi wyborami, wręcza graczowi zniszczoną księgę zaklęć i prosi go o rozwiązanie zamachu bombowego. Deweloper Christoffer Bodegård stworzył grę w oparciu o zmodyfikowane zasady D&D 5th Edition, przefiltrował ją przez narracyjny projekt Disco Elysium i opublikował za pośrednictwem Raw Fury na PC w marcu 2026 roku. Rozgrywka trwa od 15 do 30 godzin, w zależności od wybranych buildów i zawartości pobocznej. Gra kosztuje 25 dolarów.

W Esoteric Ebb można było zagrać na Steamie, a następnie ją zrecenzować.

Kleryk wyłowiony z rzeki

Postać gracza budzi się na łożu śmierci po tym, jak została wyłowiona z rzeki i wskrzeszona. Pamięta, kim jest - Urthguardem, klerykiem boga, który zmarł 30 lat wcześniej - ale nie pamięta, kto go wepchnął. Herbaciarnia w dzielnicy Tolstad eksplodowała, a sędzia chce poznać odpowiedzi, zanim miasto Norvik przeprowadzi referendum, które zadecyduje o jego politycznej przyszłości. Rywalizują ze sobą trzy frakcje: nacjonalistyczna Partia Urth, dysponujący głębokimi kieszeniami Freestriderzy i urodzeni wśród krasnoludów egalitarni Azgaliści. Tworzenie postaci pozwala graczowi ustawić pochodzenie i statystyki w sześciu atrybutach D&D, rzucając kleryka, który może później nalegać w dialogu, że należy do zupełnie innej klasy. Arkusz postaci aktualizuje się, aby to odzwierciedlić - gra nazywa jedną z takich ścieżek "Rogue Dick-Ass". Łotrzykowie, druidzi, wojownicy i ukryte klasy odblokowywane poprzez rozmowy z postaciami niezależnymi to wszystkie dostępne ścieżki. Jako kanoniczny "tajemny kleryk", postać gracza ma również dostęp do zaklęć czarodziejów, a gra traktuje go jako nadprzyrodzony talent magiczny bez przekraczania terytorium wybranego. Czas płynie do przodu tylko wtedy, gdy gracz rozmawia z ludźmi, a każdy z pięciu dni idealnie kończy się ośmiogodzinnym odpoczynkiem, choć możliwe są całonocne wypady. System wyczerpania obniża poziom zdrowia, zwiększa trudność testów i ostatecznie zabija kleryka.

Kości i psychika

Każdy test opiera się na surowej premii do umiejętności gracza plus biegłości w dwóch wybranych obszarach, co jest znacznym uproszczeniem w stosunku do 24 odrębnych umiejętności Disco Elysium. Sama Konstytucja obejmuje odpowiednik Wytrzymałości, Dreszczy i Półświatła z Disco. Sześć atrybutów przemawia bezpośrednio do gracza podczas dialogów, a ich osobowość zmienia się w zależności od zainwestowanych punktów. Wysoka Siła brzmi jak surowy, kochający misje ojciec. Niska Siła zmienia się w butnego autorytarystę nakłaniającego gracza do pokłonienia się przed władzą. Wysoka Inteligencja to obłąkany arcyłotr, który chce ożywić starożytne imperia magiczne. Niska Inteligencja to "nie przychodzi mi nic do głowy, przykro mi" lub wręcz fałszywe informacje. Spostrzeganie postaci niezależnych wymaga sprawdzenia "spojrzenia" dla każdej postaci - Zręczność dla łotrzyka Snella, Siła dla anioła Ettira - a wyższe wyniki ujawniają dopasowanie, atrybuty i ukryte sekrety. Jeden test o wysokim współczynniku DC odblokował pozornie opcjonalną rozmowę zawierającą ważne odkrycie fabularne.

Zaklęcia, zwoje i smar

Rzucanie zaklęć opiera się na nauce ze zwoju, co oznacza, że gracz może zdobywać tylko zaklęcia znalezione w świecie, a nie wybierane z menu. Zaklęcia muszą być przygotowywane na ołtarzach rozrzuconych po mapie. System łączy bezpośrednie premie do rzutów i obrażeń z narzędziami do rozwiązywania zagadek: Ręka Maga do wyciągania przedmiotów z galaretowatego sześcianu, Druidyczność do ujawniania ukrytych leśnych duszków, Mówienie ze Zwierzętami do przesłuchiwania telepatycznej mrówki. Walki rozgrywają się za pomocą tekstu i rzutów kośćmi, a nie animacji, a największe pojedynki rywalizują ze złożonością kulminacyjnej sekwencji Disco Elysium w Trybunale. Obecność towarzyszy, przygotowanie zaklęć, kolejność inicjatywy i wcześniejsze wybory dialogowe wpływają na te starcia. Wczesna zasadzka na moście przez zabójcę zaskoczyła wielu recenzentów, dopóki nie zauważyli podświetlonego zaklęcia Smar podczas bitwy - rzucenie go spowodowało natychmiastowy nokaut środowiska. Gra śledzi pozornie drobne przedmioty przez cały czas działania. Jeden z recenzentów nosił zepsuty magiczny przedmiot przez całą rozgrywkę i ostatecznie zaoferowano mu możliwość użycia go jako prowizorycznej pułapki przeciwko bossowi w późnej fazie gry.

Wybory i ich mieszkańcy

Referendum w Norviku stanowi podstawę systemu politycznego gry. Gracz może zapytać praktycznie każdą postać niezależną - pierwszo-, drugo- i trzecioplanową - na kogo zamierza głosować. Wielokrotne identyfikowanie się jako apolityczny przyciąga ostrą pogardę ze strony współobywateli, w tym krasnoludów walczących o prawa pracownicze i własnego towarzysza gracza. Azgaliści funkcjonują jako wyraźna opcja postępowa, ale są przedstawiani jako irytujący seryjni przegrani, co jest celową paralelą. Freestriderzy używają pieniędzy, by dążyć do zwycięstwa. Nacjonaliści dźwigają ciężar rządów z czasów założycielskich i zatwardziałych postaw. Nawet kryptofaszystowska frakcja opowiadająca się za powrotem do rządów magelordów ma jednego niezwykle sympatycznego zwolennika. Dostosowanie polityczne zmienia się poprzez werbalizację - im bardziej kleryk identyfikuje się z danym stanowiskiem na głos, tym bardziej kształtuje to jego statystyki i historię. Główny towarzysz, Snell, jest goblińskim łotrzykiem ze zrozumiałą nieufnością wobec ludzi, zwłaszcza Urthguardów. Dostępna jest również Ettir, anioł z gatunku "strasznych i niezgłębionych", który osobiście spotkał boga kleryka. Nie ma normalnych oczu - zamiast tego ma obracający się pierścień z tuzinami oczu działający jak aureola, co jest nawiązaniem do biblijnych aniołów. Trudny test Charyzmy pozwala graczowi zaprosić ją na randkę. Myślę, że najlepszą sztuczką gry jest sprawienie, by gracz poczuł prawdziwy wstyd za obojętność, a następnie ulgę, gdy kleryk w końcu zaangażuje się w sprawę. Po zakończeniu głównych zadań gracz wchodzi w długie rozmowy z własnymi atrybutami, przetwarzając wydarzenia i wybierając "wyczyn" z wielu możliwych wniosków - hybryda wyczynów D&D i Gabinetu Myśli Disco Elysium.

Komedia, obóz i jeden kiepski żart

Pisanie działa na poziomie, którego próbuje niewiele gier. Ludzie-koty mówią po hiszpańsku. Klerycy jeżdżą na rowerach. Sfinks pije rzeczne wino w centrum tawerny. Kalendarz gry określa, że historia rozgrywa się w marcu, jedynym normalnym miesiącu - pozostałe dziewięć używa wymyślonych nazw fantasy. Samo otoczenie nie poddaje się łatwemu mapowaniu: niektóre postacie uważają, że świat jest kulą ziemską, ale dominująca teoria opisuje pustą kopułę, pojedynczą półkulę z lądami na zewnątrz. Wersja Underdark w grze znajduje się po wewnętrznej stronie tej półkuli, a kopanie wystarczająco głęboko powoduje odwrócenie grawitacji, w którym zejście zamienia się we wspinaczkę. System podpowiedzi pozwala graczowi klikać terminy w dialogu, aby wyświetlić podsumowania historii i teologii świata w stylu encyklopedii, zapewniając budowanie świata bez przerywania rozmowy. System "wyczynów" nagradza wzmocnienia rozgrywki powiązane z wątkami narracyjnymi po ukończeniu zestawów celów, które można wymieniać w trakcie gry, aby zapewnić elastyczność budowania. Humor jest zróżnicowany - od komedii sytuacyjnej (kleryk oblewa test podczas przyznawania się do czegoś żenującego i umiera z tego powodu) po satyrę polityczną (stos przemycanych towarów zawiera ezoteryczny odpowiednik Ozempic). Terry Pratchett, Terry Gilliam, Shrek i The Venture Bros. pojawiają się jako punkty odniesienia w trzech recenzjach źródłowych. Pisanie miejscami szwankuje. Sekwencja korytarzowa z udziałem ludzi-kotów w catcombs wlecze się w wykonaniu. Rozciągnięte przekomarzanie się czasami traci napięcie potrzebne do utrzymania tonu gry. Jeden konkretny błąd wywołał ciągłą krytykę: księga wiedzy wymieniająca ludy świata - wszystkie wymyślone typy ludów fantasy - kończy się na "Japończykach", opisanych z rodzajem hiperorientalnej mistyki, która redukuje prawdziwą kulturę do egzotycznego ubioru w otoczeniu, które poza tym radzi sobie z rasizmem poprzez bezpośrednie, przemyślane wątki podrzędne dotyczące obywatelstwa drugiej kategorii i dyskryminacji ptaków. Deweloper prawdopodobnie chciał, by była to samoświadoma satyra na zachodnią fetyszyzację Japonii. Wylądowało to niechlujnie i samolubnie, a pominięcie tego nie kosztowałoby gry nic.

Szorstkie krawędzie i reaktywność

Interfejs użytkownika przeszkadza na gamepadzie, szczególnie podczas zarządzania ekwipunkiem podczas wymiany sprzętu w celu sprawdzenia trudnych umiejętności. Błędy typograficzne wyróżniają się w grze z dużą ilością tekstu. W recenzowanej wersji gry wystąpił błąd dwóch umiejętności - jedna nie zastosowała swojego efektu, a druga zamieniła wybór gracza na inną opcję. Odnajdywanie ścieżek za pomocą kontrolerów analogowych czasami działa nieprawidłowo. Są to drobne problemy w stosunku do głównej siły gry: reaktywności. Istnieje osiągnięcie za rozwiązanie sprawy i osiągnięcie minimum dobrego zakończenia bez wchodzenia do zbombardowanej herbaciarni. Postacie niezależne zwracają uwagę na wybory klasowe i polityczne. Kradzież kieszonkowa działa na większość głównych i niektóre pomniejsze postacie. Jeden z recenzentów wyłudził nagrodę pieniężną od jednego zleceniodawcy zadania, pomagając jednocześnie konkurencyjnej frakcji, dzięki czemu zyskał podwójnie. Nieudana próba kradzieży kieszonkowej na przyjaznym nieumarłym rycerzu wywołała wyjątkową rozmowę, w której rycerz złapał rękę kleryka i prawie złamał mu nadgarstek. Niewiele jest gier w ostatnim czasie, które śledziłyby wybory gracza w tak szczegółowy sposób przez 15 do 30 godzin zawartości stworzonej przez jednego dewelopera.

Werdykt

Esoteric Ebb bierze szablon Disco Elysium, odbudowuje go na kościach D&D 5th Edition i wypełnia go światem fantasy na tyle dziwnym i specyficznym, że może stać się całkowicie samodzielny. Esoteric Ebb to gra z oceną 9/10.

Plusy:

• Reaktywny projekt śledzi drobne wybory, przedmioty i dialogi przez cały czas trwania gry.
• Rzucanie czarów D&D i nauka oparta na zwojach tworzą prawdziwą głębię rozwiązywania zagadek.
• System dostosowania politycznego wiąże mechaniczne konsekwencje z werbalną samoidentyfikacją.
• Pisanie podtrzymuje komedię, patos i gęste budowanie świata, nie załamując się pod własnym ciężarem.

Wady:

• Bałagan w interfejsie użytkownika i zarządzaniu ekwipunkiem na gamepadzie, sporadyczne błędy w wyczynach i wyszukiwaniu ścieżek.

Esoteric Ebb kosztuje 25 dolarów za grę, którą wielu krytyków porównało do jednej z najbardziej znanych gier RPG w historii. Jest to reaktywna, zabawna, politycznie zaangażowana gra RPG stworzona niemal w całości przez jednego dewelopera, z wystarczającą liczbą alternatywnych ścieżek, buildów i ustawień politycznych, aby uzasadnić drugą rozgrywkę przed napisami końcowymi. Każdy, komu zależy na tym gatunku, powinien w nią zagrać.