Przed wydaniem gry „Dishonored” firma Arkane była o cztery miesiące od zamknięcia działalności

Harvey Smith twierdzi, że Arkane Studios miało środki wystarczające na około cztery miesiące przed premierą gry „Dishonored” – jak podaje serwis PC Gamer, który opublikował jego nowy wywiad dla magazynu „The Game Business”.

Smith, który kierował Arkane Austin, a obecnie stoi na czele nowego studia o nazwie Black Pony Immersive, opisuje tę grę typu stealth z 2012 roku jako ostatnią szansę firmy, która spodziewała się porażki. Wcześniej Arkane realizowało jednocześnie dziewięć projektów dla innych wydawców. Wywiad porusza również kwestię tego, czego nowe studio zamierza unikać, a odpowiedzią jest podążanie za trendami.

W latach realizacji kontraktów pojawiały się rady z zewnątrz. Ludzie mówili zespołowi, by przyjmował każdą dostępną pracę, aby utrzymać firmę przy życiu, i Arkane próbowało tego przez jakiś czas, mimo że osobom, które to robiły, wydawało się to niewłaściwe. Lista z tamtego okresu wygląda jak trzy studia zajmujące się niepowiązanymi ze sobą projektami: „Boom Blox” z EA, prezentacje dla Ubisoftu, dwóch deweloperów pracujących nad strzelanką o zombie oraz pracownicy wypożyczani wszędzie tam, gdzie było płatne stanowisko.

„Myślę, że pozostały nam pieniądze na cztery miesiące”.

— Harvey Smith

Nie każda umowa była na papierze ślepą uliczką. Arkane spędziło część tego okresu nad spin-offem „Half-Life” osadzonym w Ravenholm, stworzonym przed „Dishonored” i anulowanym, zanim ktokolwiek spoza Valve i Arkane mógł w niego zagrać. Noclip opisał ten projekt w filmie dokumentalnym, a następnie opublikował w 2022 roku pełną godzinę surowego materiału filmowego. Demo rozpoczyna się w kuchni ojca Grigoriego, przechodzi przez walki wręcz z zombie oparte na fizyce silnika Source, mija niewykorzystany model wiatraka pozostały po Half-Life 2 i pokazuje łamigłówki związane z elektrycznością, które miały stanowić trzon gry. Ravenholm nigdy nie stał się Epizodem 3, a główną rolę odgrywała w nim inna postać. W tym samym czasie studiu Junction Point Warrena Spectora anulowano jego własny epizod Half-Life. Valve wyjaśniło później przyczyny anulowania epizodu Half-Life 2 w dwugodzinnym filmie dokumentalnym: broń tworząca lodową ścianę, śliskie stworzenie, które rozpadło się na części i ponownie się złożyło, oraz silnik, co do którego zespół przestał wierzyć, że może kogokolwiek zaskoczyć.

Wyjściem dla Arkane było zaprzestanie przyjmowania zleceń. Smith przedstawia tę decyzję jako zaakceptowanie ryzyka zamknięcia studia zamiast pewności utraty znaczenia: studio istniało po to, by tworzyć jeden konkretny rodzaj gier, więc właśnie to robiło, a jeśli taka była cena, to zamknęło działalność. Nazywa ten wynik jednym z największych zwrotów w swojej karierze. Bethesda pojawiła się z pieniędzmi i dwiema najbardziej kuszącymi licencjami na rynku. Raphael Colantonio powiedział, że oferta dotyczyła „Thief 4” lub gry opartej na „Blade Runnerze”, ale wydawcy nie udało się wówczas zabezpieczyć żadnej z nich, po czym Arkane otrzymało polecenie, by kontynuować własny projekt i nazwać go „Dishonored”.

Liczby potwierdziły słuszność tego ryzyka. Smith szacuje budżet „Dishonored” na kwotę, której pozazdrościłoby wielu dzisiejszych twórców gier klasy AAA – rozsądną, a nie niewielką – a zwrot z inwestycji wyniósł czterokrotność lub pięciokrotność całkowitych wydatków. Jego argument na rzecz tego gatunku opiera się zarówno na trwałości popularności, jak i na zyskach: gracze wciąż dyskutują o tych grach dziesięć i dwadzieścia lat później, a „BioShock”, „Deus Ex” i „Dishonored” przyniosły realne zyski.

Mówi się jednak wszędzie o upadku tego gatunku. Jeden z projektantów gry „Thief” argumentował, że grono odbiorców immersyjnych symulacji jest zbyt małe dla gier klasy AAA i że format ten sprawdza się lepiej na skalę III lub AA. Taka interpretacja raczej potwierdza dane Smitha, a nie je podważa. Rozsądny budżet, zwracający się czterokrotnie lub pięciokrotnie, to dobry biznes, ale nie taki, który jest w stanie utrzymać 400-osobowy zespół i odpowiadającą mu kampanię marketingową.

Prowadzę kanał na Telegramie poświęcony otwartym światom, więc gra oparta na misjach, w której drzwi zamykają się za tobą, nigdy nie miała być moją parką. Dishonored wciąż mnie wciąga dzięki systemowi chaosu, w którym liczba ofiar zmienia miasto, po którym poruszasz się dwie misje później.

Black Pony Immersive nosi w nazwie słowo „immersive” oraz nawiązuje do tradycji, jaką reprezentują Deus Ex i System Shock. Ben Horne, weteran Arkane i partner Smitha w studiu, najjaśniej wyraził swoje zamiary, gdy zapytano go, czy symulatory immersyjne odchodzą do lamusa.

„Prawdopodobnie nie będziemy zbyt dobrzy w podążaniu za trendami”.

— Ben Horne

Jego rozumowanie jest praktyczne. Grono graczy powiększyło się, a ich oczekiwania są zróżnicowane; nikt w studiu nie twierdzi, że wie, w jakim kierunku pójdzie branża, a kreatywna wizja, w którą chcą zagrać twórcy, daje większe szanse niż zgadywanie, co przyniesie rynek.

„Redfall” jest powodem, dla którego to zdanie ma taką wagę. Arkane Austin stworzyło strzelankę o wampirach z trybem live service, daleką od immersyjnych symulacji, z których znani byli jej twórcy, wydało ją w 2023 roku, spotykając się ze słabymi recenzjami, a Microsoft zamknął studio w maju 2024 roku.

Smith od lat zbiera prognozy branżowe, w większości od bystrych, dobrze opłacanych osób, które uważa za przyjaciół. Gry z perspektywy pierwszej osoby się nie sprzedają. RPG to rynek niszowy. Każdy, kto nie pracuje nad grami typu free-to-play, straci pracę w ciągu pięciu lat. Przyszłością są gry MMO. W grach wkrótce pojawią się sekcje z filmami z udziałem hollywoodzkich aktorów. „Baldur’s Gate 3” samodzielnie odpowiedziało na tę tezę dotyczącą gier RPG. Usługi typu live service kosztowały wydawców z zasobnymi portfelami mnóstwo pieniędzy. Hollywoodzcy aktorzy rzeczywiście pojawili się w grach, choć raczej dzięki technologii performance capture niż filmom FMV.

Studio, z którego odszedł Smith, spędziło ten rok w niekomfortowej sytuacji. Dyrektor artystyczny Viktor Antonov, który stworzył oprawę wizualną zarówno Half-Life 2, jak i Dishonored, zmarł w lutym 2025 roku. W czerwcu dziennikarz BFM napisał, że francuskiemu studiu grozi zamknięcie i że zagrożenie to jest bliższe, niż większość ludzi zakładała, podczas gdy agencja Bloomberg poinformowała, że Compulsion Games, Ninja Theory i Double Fine rozpoczęły rozmowy z Xboxem na temat uzyskania niezależności. Z dokumentów rejestracyjnych wynikało następnie, że 30 czerwca 2026 roku Jerk Gustafsson został mianowany prezesem Arkane Studios, zastępując Leonarda Bendela, który złożył rezygnację. Gustafsson kieruje studiem MachineGames i wyreżyserował grę „Indiana Jones and the Great Circle”. Jason Schreier dodał, że Gustafsson pełnił funkcję dyrektora studia Arkane od lipca 2025 r. i że nie posiada żadnych informacji na temat losów gry „Marvel's Blade”.

W samym gatunku nie brakuje aktywności. New Blood kontynuuje prace nad „Gloomwood” i „Fallen Aces”. Zespół Colantonio w WolfEye pracuje nad nienazwaną grą RPG z perspektywy pierwszej osoby, która pod względem struktury plasuje się pomiędzy „Prey” a „Fallout: New Vegas”; akcja rozgrywa się w alternatywnych Stanach Zjednoczonych z początku XX wieku, gdzie pewna technologia przyszłości pojawiła się około trzydziestu lat przed rozpoczęciem fabuły. Zależy mu bardziej na głębi niż na rozmiarze – z parametrami postaci, wyborami dialogowymi i awansowaniem opartym na XP – a studio planuje przeprowadzić ograniczoną, prywatną wersję alfa przed premierą.

Tę grę obserwuję z bliska, ponieważ otwarty świat z realnymi konsekwencjami to wersja tego gatunku, którą raczej kończę, niż tylko podziwiam.

Black Pony Immersive nie podało jeszcze nazwy gry, wydawcy ani przybliżonej daty premiery.